De SSS-eilanden als duikbestemming
Saba, Sint Eustatius (Statia) en Sint Maarten vormen samen de Bovenwinden van het Caribische deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Ze liggen circa 900 kilometer ten noorden van Aruba en Curaçao, in een ander deel van de Caribische archipel. Elk eiland heeft een eigen duikkarakter — van de spectaculaire onderzeese vulkaanpieken van Saba tot de historische ankers en wrakken bij Sint Eustatius.
De Bovenwinden zijn geen massamarkten voor duikers. De kleine hotelcapaciteit, het ontbreken van grote duikresorts en de logistieke uitdaging om er te komen — dikwijls via Sint Maarten met een doorvlucht — zorgen ervoor dat de duiksites weinig bezocht zijn. Dit is voordelig voor de kwaliteit van het rif en het zicht.
Het duikseizoen loopt het hele jaar door, maar de beste zichten zijn van april tot oktober, wanneer de zeeomstandigheden rustiger zijn. In het orkaanseizoen (juni tot november) is extra alertheid geboden voor weersveranderingen, al liggen Saba en Statia enigszins beschut door hun geografische positie.
Saba: duiken bij onderzeese vulkaanpieken
Saba Bank, op circa 5 kilometer ten zuidwesten van het eiland Saba, is een onderzeese atol van circa 2.200 vierkante kilometer en een van de grootste ondiepwatergebieden in het noordoostelijk Caribisch gebied. De bank is beschermd als Saba Bank National Park en geldt als een van de soortenrijkste mariene ecosystemen in de regio. Het is uitsluitend bereikbaar per boot en vereist een tocht van 45 tot 60 minuten vanuit Fort Bay.
De duiksites direct rondom het eiland Saba zijn spectaculair door de onderzeese lavapinakels — smalle rotspunten die omhoogsteken vanuit de zeebodem. Shark Shoal op circa 25 meter diepte is bekend om haaienontmoetingen: voornamelijk Caribische rifhaaien en incidenteel een zijde- of bulhaaier. Tent Reef Deep loopt af tot meer dan 40 meter en heeft een rijke koraalbegroeiing op de wanden.
Saba heeft geen strand in de klassieke zin en geen shore-diving mogelijkheden. Alle duiken vertrekken per boot vanuit Fort Bay. Er zijn twee duikoperators actief op het eiland die pakketprogramma's aanbieden.
Sint Eustatius: historische wrakken en ankers
Sint Eustatius was in de 18e eeuw een van de drukste handelsposten in het Caribisch gebied. De haven van Oranjestad verwelkomde honderden schepen per jaar. Veel van die schepen zijn nooit teruggekeerd; in de ondiepe baai liggen restanten van handelsschepen, ankers en aardewerk uit die periode op een diepte van 5 tot 30 meter.
De duiksite Crack in the Wall is een bekende rotsspleet op circa 15 meter diepte waar grotbewoners als kreeften en murenen dicht op elkaar leven. Crooks Castle is een rif dat afloopt tot meer dan 40 meter en bekend staat om zijn grote sponzen en zee-lianen. Voor historisch geïnteresseerde duikers is het Statia Historical Foundation-duikprogramma een optie: dit combineert duiken met onderwaterarcheologisch onderzoek op de historische sites.
Statia heeft een eigen duikpark (Statia National Marine Park) dat het gehele onderwatergebied rondom het eiland beschermt. Betaling van een dagvergunning is verplicht en wordt geïnd via de duikoperator. Buiten de officiële operator mag je niet onbegeleid duiken op de historische sites.
Sint Maarten: rifdiversiteit en scheepswrakken
Sint Maarten is in de eerste plaats bekend als toeristische bestemming met drukke stranden en een internationaal vliegveld. Het duiken staat iets minder in de schijnwerpers dan op Saba en Statia, maar is zeker de moeite waard. De westzijde van het eiland (de Nederlandse zijde: Sint Maarten) en de oostzijde (de Franse zijde: Saint Martin) hebben beide duikoperators.
Het wrak van de HMS Proselyte, een Brits fregat dat in 1801 zonk op een rif voor Sint Maarten, is een populaire duiksite op 10 tot 15 meter diepte. Het wrak is sterk begroeid en biedt schuilplaats voor grote murenen en scholenvissen. Man of War Shoal, een ondiep rifplateau op 6 tot 12 meter, is geschikt voor beginners en snorkelaars met begeleiding.
De duikoperators op Sint Maarten bieden ook dagtochten naar Saba aan, waardoor je de eilanden kunt combineren. De overtocht van Sint Maarten naar Saba duurt circa 1,5 uur per speedboot of 2 uur per ferry (de Dawn II-veerpont).
Praktisch: hoe je de SSS-eilanden bereikt voor een duiktrip
De meeste reizigers vliegen eerst naar Sint Maarten (Princess Juliana International Airport), dat directe verbindingen heeft met Amsterdam (KLM), Parijs, Miami en andere hubs. Vanuit Sint Maarten zijn Saba en Statia bereikbaar per Winair-vliegtuig in circa 15 minuten (Saba) en 18 minuten (Statia). De Juancho E. Yrausquin Airport op Saba heeft een van de kortste commerciële startbanen ter wereld: 400 meter. Vlucht en landingservaring zijn voor veel bezoekers zelf al een belevenis.
Alternatief voor Saba is de veerpont Dawn II die drie keer per week vaart vanuit Philipsburg. De overvaart duurt circa 2 uur en is afhankelijk van de zeeconditites. Bij ruwer water gaat de veerboot niet.
Een gecombineerde SSS-rondreis van 10 dagen biedt ruimte voor duiken op alle drie de eilanden. Zie SSS-rondreis: Saba, Statia en Sint Maarten in 10 dagen voor een concrete routesuggestie.